İran Savaşı petrol fiyatlarını nasıl etkiledi?

ENERJİ ALTYAPISI DA SAVAŞIN HEDEFLERİNDEN BİRİ

Çatışmaların enerji altyapısını da vurması piyasadaki paniği büyüttü. İran, Körfez’de enerji tesisleri ve tankerleri hedef aldı. Katar, tesislerine yönelik saldırılar sonrası LNG üretimini durdurdu. İsrail bazı gaz sahalarında üretimi askıya aldı.

Suudi Arabistan en büyük rafinerilerinden birini kapattı. Irak ise ihracat sıkıntısı nedeniyle üretimi günde yaklaşık 1,5 milyon varil azalttı. Suudi petrol devi Aramco’nun bazı sevkiyatları Hürmüz yerine Kızıldeniz üzerinden yönlendirmeye çalıştığı bildirildi.

GAZ FİYATLARINDA ÜÇ YILIN ZİRVESİ

Savaşın etkisi yalnızca petrol piyasasıyla sınırlı kalmadı.

İngiltere’de referans doğal gaz fiyatı üç yılın en yüksek düzeyini gördü. Avrupa ve Asya LNG fiyatları da sert yükseldi. ABD’de dizel vadeli kontratları yüzde 10’a yakın artışla Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Benzin fiyatları da yükseliş kaydetti.

Uzmanlar enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKABİLİR

Goldman Sachs ve Wood Mackenzie gibi kurumlar, Körfez’de uzun süreli bir arz kesintisinin petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkarabileceğini öngörüyor.

Ancak ABD kaya petrolü üreticileri, fiyat artışına rağmen üretimi kısa sürede artırmanın mümkün olmadığını belirtiyor. Sektör temsilcileri yeni üretimin devreye girmesinin aylar sürebileceğini ifade ediyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre kısa vadede ABD’de devreye girmeyi bekleyen kuyular üretimi en fazla günde yaklaşık 400 bin varil artırabilir. Bu rakam, Körfez’den ihraç edilen günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrolün yanında oldukça sınırlı kalıyor.

TANKER TAŞIMACILIĞINDA REKOR PAHALILIK

Savaş nedeniyle petrol taşımacılığı maliyetleri de hızla yükseldi. Orta Doğu’dan Çin’e petrol taşıyan bir tankerin günlük kiralama bedeli 400 bin doların üzerine çıkarak rekor kırdı. Bunun ana nedenlerinden biri de sigorta ücretlerinin hızla artması oldu. ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilere ABD koruması desteği ve sigorta primi desteği verileceğini belirtti.

Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki yükselişin ulaşım, gıda ve sanayi maliyetlerini artırarak küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise çatışmaların birkaç hafta içinde sona erebileceğini ve savaşın bitmesiyle petrol fiyatlarının yeniden düşeceğini söyledi.