Hürmüz’de büyük düğüm: İran’ın ‘yaptırım bağışıklığı’ dünyayı petrol çıkmazına sürükledi

Lojistik veriler, enerji güvenliğindeki kırılganlığın teknik boyutlarını da ortaya koyuyor. Suudi Arabistan’ın yaklaşık 1200 km uzunluğundaki Doğu-Batı hattı ile BAE’nin Fuceyre limanına uzanan boru hattı, tanker sevkiyatlarının yerini tam olarak dolduramasa da piyasada kritik bir rahatlama sağlıyor. Buna rağmen, Goldman Sachs verilerine göre boğazdaki gemi trafiği savaş öncesi seviyelerin yüzde 20’sine kadar gerilemiş durumda ve birçok tanker takip edilmemek için transponderlarını kapatarak seyrediyor. Mevcut hatların tam kapasite çalışması durumunda bile yaklaşık 10 milyon varil petrolün Basra Körfezi’nde mahsur kaldığı hesaplanırken, Kuveyt, Irak ve Bahreyn’e ait petrolün sevkiyatı için halen bir çözüm bulunamıyor.

BELİRSİZLİK SİGORTA PRİMLERİNİ DE VURDU

Nakliye maliyetlerindeki artış ve sigorta riskleri nedeniyle Avrupalı tanker işletmecileri bölgeye gemi gönderme konusunda tereddüt yaşarken, sadece birkaç geminin sinyallerini kapatarak riskli geçişler yaptığı bildiriliyor. Özellikle Yanbu ve Fuceyre limanlarındaki yüklemelerdeki artış, alıcıların Hürmüz geçişi gerektirmeyen ham petrole olan çaresiz talebinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Güvenlik endişeleri, sadece Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayıp stratejik boru hattı terminallerine ve Kızıldeniz rotasına da yayılmış durumda. Geçtiğimiz hafta Fuceyre limanına düzenlenen drone saldırısı ve Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’deki ticari gemilere yönelik tehditleri, alternatif rotaların da risk altında olduğunu gösteriyor.

Askeri uzmanlar, İran’ın bu hatları hedef almasının zor olmadığını belirtirken, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Hark Adası’na yönelik olası bir kara operasyonunu veya doğrudan saldırıyı masada tutması gerilimi tırmandırıyor. Hark Adası’nın kalıcı olarak devre dışı kalmasının bölgenin gelecekteki ekonomik toparlanma imkanlarını da yok edeceği ve piyasaları geri dönülemez bir darboğaza sokacağı uyarısı yapılıyor.