Axios: İran ve ABD savaşı bitirmek için mütabakat metninde anlaşmaya yakın

Beyaz Saray kaynaklarına göre taraflar savaşı bitirmek ve kapsamlı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla 14 maddelik bir mutabakatta anlaşmaya yakın. Savaşın başlangıcından bu yana anlaşmaya en yakın noktada bulunan taraflar, İran‘ın kilit maddelere ilişkin yanıtlarını önümüzdeki 48 saat içinde bekliyor.

ABD Başkanı Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer arasında doğrudan ve arabulucular vasıtasıyla yürütülen süreçte mutabakatın sağlanması halinde savaşı resmen bitirecek ve Hürmüz Boğazı‘nın trafiğe açılması ile yaptırımların kaldırılmasına yönelik 30 günlük detaylı bir müzakere dönemini başlatacak.

ABD ve İran arasında arabuluculuk yapan Pakistan’dan bazı kaynaklar İran Savaşı’nı sonlandıracak tek sayfalık mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaşıldığını doğruladı.

Reuters, ABD’li CNBC kanalını kaynak göstererek, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü’nün “Washington’un 14 maddelik barış teklifini değerlendiriyoruz.” dediğini aktardı. 

TASLAKTA NELER VAR?

Taslak aşamasındaki anlaşma uyarınca İran, nükleer zenginleştirme faaliyetlerine en az 12 ile 15 yıl arasında sürecek bir moratoryum uygulamayı, nükleer silah arayışından vazgeçmeyi ve yer altı nükleer tesisi işletmemeyi taahhüt ediyor. 

Ayrıca Tahran’ın, BM müfettişlerine ani denetim yetkisi vermesi ve elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarması masadaki en kritik maddeler arasında yer alıyor. 

Buna karşılık ABD, İran’a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonu serbest bırakmayı ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasını kademeli olarak sonlandırmayı planlıyor. 

Ancak görüşmelerin çökmesi durumunda ABD güçlerinin askeri harekata veya ablukaya geri döneceği de mutabakatın şartları arasında belirtiliyor.

Müzakerelerin İslamabad veya Cenevre’de sürdürülmesi öngörülürken, süreçteki ilerleme nedeniyle Başkan Trump’ın Hürmüz Boğazı’ndaki yeni askeri operasyon kararından geri adım attığı ifade ediliyor. 

İran devlet medyası, Devrim Muhafızları Donanması’nın ABD tehditlerinin sona ermesi ve yeni prosedürlerin yürürlüğe girmesiyle Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin sağlanacağını açıkladığını duyurdu.

Açıklamada yeni prosedürlerin ne anlama geldiği belirtilmezken ve boğazdan geçerken İran düzenlemelerine saygı gösterdikleri için gemi sahiplerine ve kaptanlarına teşekkür edildi.

HÜRMÜZ’DE TANSİYON BİR YÜKSELİP BİR DÜŞÜYOR

6 Mayıs sabahında İran’ın güneyinde yer alan Keşm adasında İran’ın hava savunma sistemlerinin küçük insansız hava araçlarını ve keşif dronlarını engellediği, patlama sesine benzer seslerin bu müdahaleler sonucunda çıktığı açıklandıç Hürmüzgan vilayeti yetkilileri adada herhangi bir çarpma, hasar ya da patlamanın meydana gelmediğini belirtti.

ABD ile ateşkesin sürmesine rağmen geçtiğimiz hafta boyunca çeşitli kez İran hava savunma sistemleri insansız hava araçlarının engellenmesi için faaliyete geçmişti.