Küresel düzen değişiyor: DİJİTAL PARA ÇAĞI

Küresel ekonomide para sistemine ilişkin köklü bir dönüşüm süreci hız kazanırken, merkez bankalarının dijital para hazırlıkları ve kripto varlıkların yükselişi “geleneksel para düzeni sona mı eriyor?” sorusunu gündeme taşıdı.

REZERV PARA BİRİMLERİNDE İTİBAR KAYBI

Posta Gazetesi Ekonomi Müdürü Bilal Emin Turan, dünyada uzun süredir devam eden parasal dönüşümün son dönemde daha görünür hale geldiğini belirtti. Turan, rezerv para birimlerinin itibar kaybettiğine dikkat çekerek, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında varlıkların dondurulmasıyla birlikte yatırımcıların altın, gümüş ve diğer değerli metallere yöneldiğini ifade etti.

DOLARIN PAYI GERİLİYOR

Turan, küresel rezerv dağılımındaki değişime ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“100 birimlik paranın 70 doları Merkez Bankaları’nın dolar cinsindendi. Şimdi bu oran yüzde 56’lara kadar gerilemiş durumda. Yani her geçen gün doların hakimiyeti zayıflıyor. Yuan çok mu güçlü? Hayır. Çin’in küresel rezerv para içindeki payı sadece yüzde 2. Euro’nun ise yüzde 20 civarında. Dünya dijital para sistemine geçecek ancak bu, tek bir ülkenin hakim olduğu bir yapı olmayacak.”

NAKİTSİZ TOPLUMA DOĞRU

Dijital paraların geleneksel nakit kullanımını nasıl etkileyeceğine de değinen Turan, kripto paralar ile merkez bankası dijital paraları arasındaki temel farkı şöyle açıkladı:

“Kripto paralarda kimliği takip edemezsiniz. Ancak devletlerin çıkaracağı dijital paralarda kullanıcı kimliği vardır ve işlemler izlenebilir. Pandemi bu dönüşümün önemli bir deneyi oldu. Kredi kartı kullanımı yüzde 20-30 seviyelerindeyken pandemi sonrası yüzde 85-90’lara ulaştı. Artık nakit taşımıyoruz, nakitsiz bir topluma doğru gidiyoruz.”

TEK KUTUPLU SİSTEMDEN ÇOK KUTUPLU YAPIYA

Mevcut küresel para sisteminin tamamen çöküp çökmediği tartışmalarına da değinen Turan, sürecin daha çok bir dönüşüm olduğuna işaret etti:

“Belki uzun vadede, örneğin 200 yıl sonra, bu süreçlerin ardından ülkeler alternatif rezerv sistemleri oluşturacak. Bu, altın gibi değerli metaller ya da güvenilir ülkelerin para birimleri olabilir. Ancak ne tamamen ABD’nin hakim olduğu bir sistem devam edecek ne de Çin tek başına küresel rezerv para düzenini belirleyebilecek. Çin dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olmasına rağmen rezerv para payı sadece yüzde 2. Bu da gösteriyor ki yeni dönemde tek kutuplu bir para sistemi olmayacak. Hatta bir ölçüde kaotik bir sürece doğru gidiyoruz.”